Borges’in kütüphanesi

 

1985 yılında bir dergiye verdiği demeçte kişisel favorilerinden oluşan bir kütüphane yapması istenilen Borges, hayatında mihenk taşı olarak kabul ettiği yüz kitabı sıraladı. İşte Borges’in son derece geniş yelpazeli seçkisinden derlediğimiz on eser.

1-Amerika, Franz Kafka

Kafka'nın ilk ve en eğlenceli romanı olan Amerika, yüz kızartıcı bir kaçamaktan sonra ailesi tarafından Amerika'ya ''postalanan'' genç göçmen Karl Rossmann'ın hikâyesini anlatır. Bu büyülü fırsatlar ülkesinde kendini aklaması beklenen genç Karl, bunun yerine kendini baş döndürücü tersliklerin, tuhaf maceraların ve serseri serüvenlerin içinde bulur. Prag dışında sadece Almanya, Avusturya ve Kuzey İtalya'da kısa süreler bulunan Kafka, Amerika'yı hiç görmemiş olsa da, geniş arazileri, tehlikeleri ve fırsatlarının hayalleriyle, bu 'altın topraklar' hakkındaki hikâyeyi yazmıştır. Bu kitapta Kafka'nın dilinden, Amerika'nın şaşırtıcı derecede modern, fantastik ve hayali hikâyesini okuyacaksınız.

2-Çiçeklerin Zekâsı, Maurice Maeterlinck

Nobel Edebiyat ödüllü yazar Maurice Maeterlinck’in ünlü doğa denemesi Çiçeklerin Zekâsı, tüm okurlar için bilimsel bilgiyi edebiyata dâhil etme konusundaki coşkulu girişimi temsil ediyor. Özgün bir anlatım gücüyle yazan Maeterlinck, çiçeklerin bilgi sahibi olmadan düşünebilme gücüne, bir tür zekâ teşkil eden kapasiteye sahip olduğunu öne sürüyor. Bu eser, edebiyat ile bilim arasındaki yaratıcı karşılaşmaların yanı sıra insanlığın dünyayla ilişkisi hakkındaki güncel tartışmalardan heyecan duyanlara keyifli bir okuma serüveni sunuyor. “Uysal, sessiz, itaatkâr, dalgın görünen, kendi halinde ve kaderine boyun eğdiğini düşündüğümüz bitki âlemi, aslında tam tersine kadere karşı en inatçı ve ateşli başkaldırıyı simgeler. Bitkiyi besleyen temel organ olan kökleri ayrılmaz bir şekilde toprağa bağlıdır. Yaşamda bizi zorlayan muazzam yasalardan hangisinin omuzlarımıza en büyük baskıyı yaptığını keşfetmek, bizim için zor olsa da, bitkiler için böyle değildir; bu yasa, bitkiyi doğumundan ölümüne kadar hareketsizliğe mahkûm eden yasadır. Bu yüzden yaşam mücadelesinde bitki, çabalarını ilk nereye yoğunlaştıracağını bizden daha iyi bilir.

3-Toplu Oyunları 2: Nora Bir Bebek Evi - Hedda Gabler, Henrik İbsen

Eğer yaşamaya devam etmemizi sağlayacak bir amaca tutunamazsak bu sefer de “can sıkıntısı” bizi yavaş yavaş korkunç işkencelerle paramparça edebilir. İbsen’in “Hedda Gabler” oyununu can sıkıntısının tragedyası diye de tanımlamak mümkün. 19. yüzyılda kadının yaşam amacı, erkek egemen toplum tarafından belirlenmektedir. Kadın ya kendine ait olmayan bu amacı kabul edip derin bir nevroza sürüklenecek ve yaşamını nevrozlar/histeri/panik ataklarla geçirecek. Ya da kendine dayatılan tüm amaçları ret ederek toplum normlarının dışına çıkacak ve bu dışarı sürükleniş kendine yaşam alanı bırakmayan bir tragedyaya dönüşecektir.

4- Tatar Çölü, Dino Buzzati

İç karartıcı Bastiani Kalesi'ne vardığında genç teğmen Giovanni Drogo tarifsiz bir sıkıntıya kapılır. İlk görev yeri olan bu kaleyi bir gece bile kalmadan terk etmeyi ister, ama harekete geçemez. Sonunda en fazla dört ay kalabileceğine karar verir. Alışkanlıkların uyuşturucu etkisi, askerlik gururu, gündelik ritüellerle dolan bir hayat boşluğuna bağlanması ve Tatar Çölü'nün vahşi cazibesi bu dört ayı yıllara çevirir. Giovanni Drogo kimsenin gelip geçmediği, öte tarafında ne olduğunu, kimlerin yaşadığını bilmediği bir çöl sınırını beklemeye bırakır kendini. Ünlü İtalyan yazar Dino Buzzati'nin ilk romanı olan Tatar Çölü, hayatın anlamını ve insanın kaderine teslim olmasını sorgular. Kafka, Sartre ve Camus'nün değişik biçimlerde uğraştığı bu sorgulamayı kurgulayan Tatar Çölü, çağımızın önemli eserlerinden biridir.

5- Cinler, Fyodor Mihayloviç Dostoyevski

Cinler, Rus toplumunu bekleyen çalkantıları seneler öncesinden sezebilmiş Dostoyevski'nin, gerçek bir olaydan esinlenerek kaleme aldığı siyasi romanıdır. Bir taşra gölünde, infaz edilmiş bir adamın cesedi bulunur. Bu genç adamın öldürülme nedeninin uzaklaştığı devrimci örgütten ayrılmak istemesi olduğu sonradan anlaşılır. Dostoyevski'nin 1869'da gerçekleşen bu olaydan esinlenerek yazdığı Cinler'de, Çar'ı devirmeyi ve devleti ele geçirmeyi amaçlayan bir siyasi örgütün içindeki aydınların, sosyalistlerin, anarşistlerin, tanrıtanımazların resmini çizer. 19. yüzyıl sonu Rusya’sını kasıp kavuran şiddet çığırtkanlığına karşı bir haykırış niteliğinde olan bu başyapıt en iyi siyasi romanlardan biri olarak kabul edilmektedir.

6- Zaman Makinesi, H.G. Wells

H. G. Wells’in 1895 yılında yazdığı ve bilimkurgu edebiyatında bir kırılma noktası olan Zaman Makinesi, başkahramanının gizemlerle dolu zaman yolculuğunun hikâyesidir. Victoria dönemi Londra’sında yaşayan bir bilim insanı, icat ettiği makine ile M.S. 802.701 yılına gider ve orada acıdan uzak, zarafet ve uyum içinde, aylak bir yaşam süren Eloiler ve saldırgan Marlocklar ile karşılaşır. Bu iki ırkın gerçek ilişkisi onu insanlığın kaderi üzerine düşünmeye, kendi zamanıyla o dönem arasındaki bağlantıları araştırmaya ve onları birbirinden kopmaya iten gerçeği sorgulamaya yöneltecektir. Zaman yolcusunun bir akşam yemeğinde dostlarına kısa süre önce başından geçenleri anlatışı, bu buluşunun geçerliliğini ve tutarlılığını tartışan entelektüel zihinleri şaşırtırken okurlara da insan ırkının olası evrimlerine dair pek çok soru işareti bırakır. Çarpıcı anlatımı ve canlı tasvirleriyle, zaman yolculuğu fikrinin öncüsü olan bu eseri Çiğdem Öztekin’in özenli çevirisiyle okur karşısına çıkıyor.

7- Oscar Wilde Toplu Öyküler, Oscar Wilde

Alaycı üslubu ile geç Viktorya dönemi İngiltere'sinin en ünlü yazarları arasına girdi. Bir dava sonucu ahlaksızlıktan suçlu bulununca büyük bir düşüş ve dram yaşadı. Doğduğu ortamla tam bir zıtlık içinde Paris'te fakir bir otel odasında öldü. Kitapta yer alan öyküler: Lord Arthur Savile'nin Cinayeti, Bir Sırrı Olmayan Sfenks, Canterville Hayaleti, Model Milyoner, Bay W. H. Portresi, Genç Kral, Infanta'nın Doğum Günü, Balıkçı ve Ruhu, Yıldız-Çocuk, Mutlu Prens, Bülbül ve Gül, Bencil Dev, Sadık Dost, Göz Alıcı Roket

8- Dört Oyun, Bernard Shaw

Bernard Shaw doksan yaşını aştıktan sonra, bir araya toplanan oyunlarının yeni bir baskısında okurlara şöyle seslenmişti:
"Sizi uyarırım: Oyunlarımın tadına varmak istiyorsanız, gazetelerde benim için yapılan bütün dedikoduları aklınızdan çıkarın."
Yazar, 2 Kasım 1954´te aramızdan ayrıldı. Gazetelerde hâlâ nükteleri tekrarlanır; alaycılığın, kuşkuculuğundan, acımasızlığından söz edilir. Bu yüzeysel görüntüsüdür. Oyunlarını inceleyince inançlı, derin, sevgi dolu bir Shaw çıkacak karşınıza. Gözleri yaramazca bir pırıltı olan bir ermiş.

9- Moll Flanders, Daniel Defoe

Roman türünün ilk örneklerinden olan Moll Flanders, bir yandan dönemin toplumsal değerlerine ışık tutarken diğer yandan da suç dünyasını ve cinsellik konularını, ahlak dersi verme kaygısı gütmeksizin açıkça gözler önüne serer. İlk yayımlandığı 1722 yılından itibaren büyük ses getiren kitabın başkarakterinin temel olarak kabul ettiği ihtiyaçlarından vazgeçmeden ve kişiliğinden ödün vermeden toplum içinde hayatta kalabilme mücadelesi, Moll şanders'ın Defoe'nun en ünlü eseri Robinson Crusoe'yla karşılaştırılmasına vesile olmuştur. Zira Moll Fanders, binbir özveri ve kurnazlık göstererek göğüs gerdiği ataerkil toplumda, okyanusun ortasında bir adaya düşen Robinson Crusoe kadar yalnız, bir o kadar da yaratıcı ve beceriklidir.

10- Masumiyet ve Tecrübe Şarkıları, William Blake

İnsan duygularını yalın ve dolaysız bir biçimde anlatarak döneminde farklı bir ifade tarzı yaratan Blake, şair, ressam ve oymabaskı ustasıydı. Şiir kitaplarının çoğunu kendi resimlemişti.
Duygu ve yaradılış olarak püriten geleneğe bağlıydı. Eserlerinde özel mülkiyete, kilise kurumuna, devlete, yasalara, savaşa ve insanın kendine yabancılaşmasına yol açan çalışma biçimine karşı çıktı. Gözlem ve deneyimlerini zengin bir düş gücüyle aktaran William Blake, 1789’da yayımlanan Masumiyet Şarkıları’nda çocukluğun ve doğa ile iç içe yaşamanın hazzını, 1794’te yayımlanan Tecrübe Şarkıları’nda ise toplumsal kurumların baskısından duyulan bunaltıyı yansıtır.

 


Kitap365.com, web sitemizde en iyi deneyimi yaşamanızı sağlamak için çerezleri kullanır. Daha fazla bilgi için tıklayın