NESİLLERE İLHAM VEREN FEMİNİST YAZARLAR

Sosyal gelişmenin ancak kadınlara verilecek özgürlüklerle sağlanabileceğini söyleyen düşünür Charles Fourier, “feminizm” kavramının temelini atan ilk kişiydi. Zamanla sanatın pek çok disiplininde kendini gösteren kavram, kadın yazarların elinden çıkan metinlerde kitleleri etkileyen bir forma büründü. Eserleriyle diğer yazarlara ilham verip etkisini nesillerdir sürdüren yerli ve yabancı kadın yazarları sizler için derledik.  

Suat Derviş (1905-1972)

Suat Derviş, toplumcu gerçekçi yazarlar arasında önemli bir yere sahiptir. Çoğu romanının odak noktasında kadın karakterler yer alır. Dikkat çeken özelliği ise bu kadın karakterler birbiri ile benzerlik göstermez. Bundan sebep kadına ait sorunlar da her romanda farklıdır. Ortak nokta ise, kadına verilen önemdir. Bu romanlardan bazılarında da merkezde aldatılan kadın yer alır ve olaylar da onun etrafında gelişir.

Virginia Woolf (1882-1941)

Feminist yazarlar dendiğinde ilk akla gelen isimlerden biri kuşkusuz Virginia Woolf’tur. Woolf, eğitimini babasının kütüphanesine borçludur. Viktorya Dönemi yaşam tarzını reddetmiş, eserlerinde bu konudaki düşüncelerine yer vermiştir. Kendine Ait Bir Oda (1929), feminist hareketin klasik kitaplarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu kitapta özellikle kadının edebiyattaki varlığına ve yerine detaylı bir şekilde değinmesiyle dikkat çeker.

Fatma Aliye Topuz (1862-1936)

Fatma Aliye’nin kurgusal ve düşünsel eserlerinde de dergi ve gazetelere yazdığı yazılarında da hep kadın konusu dikkat çeker. Türkiye’deki kadın haklarına değerli eserler üreterek katkıda bulunmuştur. 19. yüzyıl gibi milliyetçilik hareketlerinin yoğunlaştığı, düşünce sisteminde köklü değişikliklerin yaşandığı, eşitlik ve özgürlük gibi kavramların gözden geçirildiği bir dönemde Fatma Aliye, birçok çevrede feminist olarak kabul edilmese de cesur söylemleriyle dikkat çekmiştir.

Jane Austen (1775-1817)

Genç bir kızken yazmanın büyülü kapılarını aralayan Jane Austen için yazmak ve okumak, hep büyük bir tutku olmuştur. Kitaplarında dikkat çeken ana temalardan biri hep aşktır. Bununla birlikte kadın karakterleri her zaman cesur, güçlü ve zekidir. Dünyanın en güçlü kalemlerinden biri olarak kabul gören Austen’ın eserleri beyaz perdeye de aktarılmıştır.

Halide Edib Adıvar (1884-1964)

Böyle bir listede anılmadan geçilemeyecek Adıvar, edebiyatın yanında, Kurtuluş Savaşı döneminde (1919) İstanbul’da yaşayan halkı ülkenin işgaline karşı harekete geçirmek için yaptığı konuşmalarla da tarihe iz bırakmıştır. Savaş döneminde Anadolu Ajansı’nın kurulmasına öncülük ederek gazetecilik de yapan Adıvar, II. Meşrutiyet’in ilanı ile yazarlığa başlamış ve eserlerinde kadının toplum içindeki yerine ve eğitimi konusuna dikkat çekerek kadın hakları savunuculuğu yapmıştır.

Sylvia Plath (1932-1963)

İlk şiirini henüz sekiz yaşındayken yayımlayan Plath, ona “Şiir” adını vermiştir. Yaşamı boyu kurtulamadığı depresyonla intihar arasında bir sınırda yaşayan Plath, şiirin önemli isimlerinden biridir. Trajik yaşamı ve intihar denemeleriyle tanınsa da o, akıllara bu listede yer almayı hak edecek bir savunu ile kazınmıştır. Otobiyografik türdeki Sırça Fanus kitabı, yaşamını anlatmaktadır.

Duygu Asena (1946-2006)

Duygu Asena, ülkemizde etkin olduğu dönemlerde feminist düşüncenin en büyük savunucusu olarak anılmıştır. Köşe yazılarında ve eserlerinde kadın hakları konusuna özellikle yer veren Asena, birçok faaliyette de bizzat yer almıştır. Kadının Adı Yok romanı ile bu konuda dikkati üzerine çeken yazar, kadın erkek eşitsizliğine karşı duruşunu net bir tavırla dile getirmiştir.

Leyla Erbil (1931-2013)

Leyla Erbil, 1950’li yıllarda eserlerindeki başkaldırıcı üslupla edebiyata ilk adımını atmıştır. Bireye değindiği öykülerinde tabulara karşı koyulamayan bir dünyada yaşamanın ne kadar ağır olduğunu ve bu ağırlığın altında da en çok kadınların ezildiğini dile getirir. Onun öyküleri toplumda her anlamda istismar edilen kadın için bir direniştir.

Margeret Atwood (1939-)

Kaynaklara göre Atwood, hikâyelerini, şiirlerini ve oyunlarını yazmaya beş yaşında başlamıştır. On iki yaşına kadar okula gidemediği için okuma yazmayı ebeveynlerinden öğrenen Atwood, en çok Damızlık Kızın Öyküsü adını verdiği romanı ile dikkatleri üzerine çekmiştir. Eserlerinde kadını merkeze alan hikâyeleri ile bilinir.

Erendiz Atasü (1947-)

Erendiz Atasü’nün neden bu listede yer aldığını en iyi kendi sözleriyle açıklayabiliriz:

“Ben kendimi bu hareket içinde hissediyorum ve kendimi feminist olarak tanımlıyorum. Feminizm için çalışmak, hikâyelerime doğrudan doğruya birebir yansımaz. Bu mümkün değil. Ancak yansıyan şudur: Ben olaylara, insanlara bakarken, kadınlık durumunun son derece bilincinde olan bir insan olarak bakıyorum.”

Simone de Beauvoir (1908-1986)

Kadın karakterleri merkezine alan bir başka yazar da Simon de Beauvoir’dır. Yazarın düşüncesi bir denemesine mercek tutularak anlatılabilir. “Kadın: Efsane ve Gerçek” adını verdiği denemesinde, erkeklerin kadınları “diğerleri” olarak gördüğünü ifade eder. Yani aslında kadınlar, erkekleri anlamamaktadır. Bu noktadan yola çıkarak topluma uzanan bir çizgi üzerinde görüşünü ifade etmeyi sürdüren yazar, hiyerarşiyi elinde tutanların güçsüzleri “diğer” olarak tanımladığı çıkarımına varmıştır. Yine bununla birlikte hiçbir hiyerarşik düzende kadın ve erkek ayrımında olduğu kadar klişeleşmiş bir “diğer” konusunun olmadığına da dikkat çeker.

Pınar Kür (1943-)

Pınar Kür de romanlarında toplumsal problemleri konu edinirken en çok kadınların sorunlarını işler. Başkaldıran kadınlar ön plandadır ve haklarını kazanmaları için kadınların siyasal mücadelelerin içinde yer almaları gerektiğini de savunur.

Clarissa Pinkola Estes (1945-)

Estes, ülkemizde özellikle Kurtlarla Koşan Kadınlar kitabıyla tanınmaktadır. Günümüz feminist edebiyatının en başarılı örneklerinden biri olarak dikkat çeken bu kitabı, yazar 1971’de yazmaya başlamış ve yirmi yılı aşan bir süre içinde tamamlamıştır. Kadınların içsel dünyası konusunda önemli bir klasik çalışma olarak değerlendirilen bu eser, on sekiz dile çevrilmiştir. Bugün on sekiz farklı dilde feminizmi savunmaktadır. 


Kitap365.com, web sitemizde en iyi deneyimi yaşamanızı sağlamak için çerezleri kullanır. Daha fazla bilgi için tıklayın